Wskazania do chirurgicznego usunięcia zęba

Opis przypadków, w których zwykła ekstrakcja nie jest wystarczająca i konieczne jest przeprowadzenie operacyjnego usunięcia zęba.

Operacyjne usunięcie zęba to zabieg chirurgiczy bardziej złożony i inwazyjny i o większym stopniu trudności niż standardowa ekstrakcja. Operacyjne usunięcie zęba jest wykonywane w sytuacjach, gdy konwencjonalne metody usunięcia zęba nie są możliwe lub nieskuteczne. Operacyjne usunięcie zęba wymaga doświadczonego chirurga stomatologicznego lub chirurga szczękowo-twarzowego oraz użycia specjalistycznego sprzętu i technologii. Zdecydowana większość zabiegów chirurgicznego usunięcia zęba może być przeprowadzona w warunkach gabinetu stomatologicznego przy zastosowaniu znieczulenia miejscowego.

W Mokotowskim Centrum Stomatologii operacyjne usunięcie zęba  jest wykonywane przez  chirurga szczękowo-twarzowego przy zastosowaniu najnowocześniejszego sprzętu i narzędzi.

Kiedy zwykła ekstrakcja nie jest wystarczająca?

Zwykła ekstrakcja zęba, przeprowadzana za pomocą kleszczy i dźwigni stomatologicznych, jest stosunkowo prostym zabiegiem, przeznaczonym do usuwania zębów o normalnym położeniu i dostępności w łuku zębowym.  Taki zabieg jest możliwy do przeprowadzenia przez  stomatologa. Istnieje jednak wiele sytuacji, w których konwencjonalna metoda jest niewystarczająca, a chirurgiczna interwencja konieczna. W takich przypadkach zabieg jest wykonywany przez chirurga stomatologicznego lub chirurga szczękowo-twarzowego.

1. Zęby zatrzymane lub częściowo zatrzymane

Zęby zatrzymane to zęby, które nie zdołały w pełni wyrżnąć się z dziąsła i pozostają częściowo lub całkowicie ukryte w kości szczęki lub żuchwy. Najczęściej problem ten dotyczy zębów mądrości (trzecich zębów trzonowych) oraz kłów. W przypadku takich zębów zwykła ekstrakcja jest niemożliwa, ponieważ nie ma do nich bezpośredniego dostępu, a struktura zęba może być złożona (np. korzenie o nietypowym kształcie lub zakrzywieniu).

Chirurgiczne usunięcie zęba zatrzymanego polega na wykonaniu nacięcia w dziąśle, usunięciu fragmentu kości nad zębem, a następnie wyekstrahowaniu zęba w całości lub w częściach. Procedura ta jest bardziej czasochłonna i wymaga doświadczenia i zastosowania specjalistycznych narzędzi chirurgicznych.

2. Zęby o nietypowym kształcie korzeni

Zęby, które mają korzenie o nietypowym kształcie, zakrzywione, rozdwojone lub zrośnięte, mogą być trudne lub wręcz niemożliwe do usunięcia za pomocą standardowej ekstrakcji. Tego typu zęby wymagają chirurgicznego usunięcia, ponieważ istnieje ryzyko, że podczas próby konwencjonalnej ekstrakcji korzenie ulegną złamaniu lub pozostaną fragmenty w kości, co może prowadzić do infekcji i powikłań.

W przypadku chirurgicznej ekstrakcji zęba o nietypowych korzeniach, chirurg stomatologiczny/ chirurg szczękowo-twarzowy może zdecydować się na podzielenie zęba na mniejsze fragmenty i usunięcie ich pojedynczo, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia otaczających tkanek.

3. Złamania korzeni lub korony zęba

W sytuacjach, gdy ząb jest znacznie uszkodzony – na przykład w wyniku urazu, próchnicy lub złamania korony na poziomie korzenia – konwencjonalna ekstrakcja może okazać się niemożliwa. W takich przypadkach fragmenty zęba są zbyt delikatne lub zbyt mocno osadzone w kości, aby można je było usunąć przy użyciu standardowych narzędzi.

Chirurgiczne usunięcie zęba w takich przypadkach polega na precyzyjnym wyjęciu fragmentów zęba z kości, często z koniecznością odcięcia lub usunięcia części kości otaczającej korzeń.

4. Zęby z towarzyszącymi zmianami okołowierzchołkowymi

Zęby z zaawansowanymi zmianami zapalnymi wokół korzeni (np. torbiele, ziarniniaki, ropnie) mogą wymagać operacyjnego usunięcia zęba. W trakcie zabiegu konieczne jest nie tylko usunięcie samego zęba, ale także dokładne oczyszczenie zębodołu i usunięcie patologicznych tkanek wokół korzenia. Niekiedy konieczne jest również wypełnienie ubytku w kości materiałem kościozastępczym zabieg sterowanej regeneracji tkanek/sterowanej regeneracji kości (SRT) (Guided tissue regeneration) GTR , aby wspomóc proces gojenia.

5. Niekorzystne położenie zęba w łuku zębowym

Zęby, które są nachylone, obrócone lub przemieszczone w stosunku do naturalnej osi łuku zębowego, mogą być trudne do usunięcia za pomocą standardowej ekstrakcji. Często zdarza się to w przypadku zębów mądrości, które mogą wyrzynać się pod nietypowym kątem, naciskając na sąsiednie zęby.

W takich sytuacjach chirurgiczne usunięcie zęba obejmuje nacięcie dziąsła, uzyskanie dostępu do zęba poprzez usunięcie fragmentu kości, a następnie wyekstrahowanie zęba lub jego podzielenie na mniejsze fragmenty.

6. Zęby wielokorzeniowe

Niektóre zęby, takie jak trzonowce, mają kilka korzeni, które mogą być mocno zakotwiczone w kości. W przypadku zębów wielokorzeniowych chirurgiczne usunięcie jest często jedyną możliwością, zwłaszcza gdy korzenie są zakrzywione, zrośnięte lub otoczone kością. Zabieg chirurgicznego usunięcia zęba obejmuje nacięcie dziąsła, ewentualne usunięcie części kości wokół korzeni oraz precyzyjne wyekstrahowanie każdego z korzeni.

7. Zęby w okolicach struktur anatomicznych

Usuwanie zębów znajdujących się w pobliżu ważnych struktur anatomicznych, takich jak nerw zębodołowy dolny, zatoka szczękowa czy inne nerwy i naczynia, wymaga specjalistycznej techniki chirurgicznej. W takich przypadkach chirurgiczne usunięcie zęba przez chirurga stomatologicznego /chirurga szczękowo-szczękowego jest konieczne, aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia tych struktur.

8. Zęby pod koronami protetycznymi

Czasami zęby pokryte koronami protetycznymi, które uległy rozległej próchnicy lub złamaniu, wymagają chirurgicznego usunięcia. Standardowa ekstrakcja może być utrudniona z powodu obecności korony lub materiałów cementujących, które uniemożliwiają zastosowanie typowych narzędzi ekstrakcyjnych.

Jakie mogą wystąpić komplikacje przy wykonywaniu zabiegu chirurgicznego usunięcia zęba?

Chirurgiczne usunięcie zęba wiąże się z pewnym ryzykiem powikłań, do których należą:

Suchy zębodół

Występuje, gdy skrzep krwi ulegnie wypłukaniu lub uszkodzeniu, co prowadzi do odsłonięcia kości i wywołuje ból.

Uszkodzenie nerwów

Zwłaszcza w przypadku usuwania zębów zatrzymanych w żuchwie istnieje ryzyko uszkodzenia nerwu zębodołowego dolnego, co może prowadzić do drętwienia warg, języka lub brody.

Infekcja

Może wystąpić, jeśli rana po zabiegu nie jest wystarczająco oczyszczona lub nie są przestrzegane zalecenia pooperacyjne.

Obrzęk i krwiak

Są to naturalne reakcje organizmu na zabieg chirurgiczny, jednak w przypadku dużego obrzęku lub krwiaka konieczna może być interwencja lekarska.

Złamanie kości

W trakcie usuwania zębów zatrzymanych istnieje ryzyko szczególnie w sytuacji, gdy kość jest osłabiona.